تبلیغات
بصیرت و صبر - ولایت فقیه؛ ظهور اسلام ناب محمدی

بازدید : مرتبه
تاریخ : چهارشنبه 25 فروردین 1389
ولایت فقیه، مهمترین دستاورد قیامِ بزرگ‌مردِ تاریخ تشیع حضرت امام خمینی(ره) است. قیامی كه در آن غبار عزلت و گوشه‌نشینی از فقه شیعی رخت بربست؛ اندیشه‌ای كه در آن پوشیدن لباس رزم برای فقها و علما لباس شهرت به حساب می‌آمد، به‌دست فراموشی سپرده شد و اسلام انقلابی - اجتماعی كه صورت حقیقی «اسلام ناب» است، ظهور پیدا كرد.

ولایت فقیه؛ ظهور اسلام ناب محمدی

ولایت فقیه؛ ظهور اسلام ناب محمدی
مرتضی روحانی
ولایت فقیه، مهمترین دستاورد قیامِ بزرگ‌مردِ تاریخ تشیع حضرت امام خمینی(ره) است. قیامی كه در آن غبار عزلت و گوشه‌نشینی از فقه شیعی رخت بربست؛ اندیشه‌ای كه در آن پوشیدن لباس رزم برای فقها و علما لباس شهرت به حساب می‌آمد، به‌دست فراموشی سپرده شد و اسلام انقلابی - اجتماعی كه صورت حقیقی «اسلام ناب» است، ظهور پیدا كرد.


پس از امام خمینی كه به‌صورت مفصل به مسئله «ولایت فقیه» پرداخته است، اندیشمندان و بزرگان بسیاری به این مسئله توجه كرده و ادبیاتِ علمی ولایت فقیه را به‌وجود آورده‌اند. در این میان، برخی به‌صورت سنتی به صورت مسئله دقیق شده و با نگاهی فقهی سعی در تبیین آن داشته‌اند و برخی دیگر سعی كرده‌اند از افق‌های جدیدی به این مسئله نگاه كنند. تا آن‌جا كه برخی نیز سعی كرده اند از فلسفه محض ملاصدرا برداشت‌های فلسفه سیاسی داشته باشند و به «سیاست متعالیه» دست پیدا كنند.

هدف این پرونده آن است كه به بررسی چهار خوانش و تبیین مختلف نسبت به مسئله ولایت فقیه بپردازد. در این میان، سعی شده با متخصصین آن جریان، مصاحبه شده و با مقاله‌ای آن را تكمیل كرده و با معرفی كتاب یا كتاب‌هایی افق تحقیق گسترده‌تر را برای علاقه‌مندان به مباحث مفصل‌تر فراهم كند. به‌صورت خلاصه می‌توان این چهار خوانش مختلف را به‌صورت زیر دسته بندی كرد:

1. خوانش فقهی-كلامی: در این تفسیر از ولایت فقیه كه می‌توان گفت رایج‌ترین تفسیر از این مسئله است، موضوع ولایت فقیه یك موضوع كلامی دانسته شده و حیطه اختیارات فقیه را مسئله‌ای فقهی میدانند. بزرگانی مانند آیت‌الله مصباح‌یزدی، آیت‌الله جوادی‌آملی و... از افرادی هستند كه تبیین‌شان از مسئله ولایت فقیه موافق این تفسیر است. برای این تفسیر با استاد هادوی تهرانی مصاحبه كردیم.

2. خوانش نوكلامی: در این خوانش كه متعلق به دوستان فرهنگستان علوم اسلامی است، موضوع ولایت فقیه یك موضوع كلامی دانسته می‌شود، اما تفاوتش با تفسیر فقهی - كلامی در این است كه تبیین حیطه اختیارات فقیه را نیز داخل در علم كلام دانسته و جایگاه آن را داخل در علم فقه نمی‌دانند. برای تبیین این خوانش از مسئله ولایت فقیه با استاد علی‌رضا پیروزمند به مصاحبه پرداختیم.

3. تفسیر صدرایی: این تفسیر كه بیشتر یك استنطاق و به سخن در آوردن فلسفه محض صدرایی در حیطه سیاست است با برخی از دیدگاه‌های فوق قابل جمع به نظر می‌رسد، اما از آن‌جایی كه یكی از دغدغه‌های به‌حق و مهم اندیشمندان معاصر، كاربردی كردن و تمدن‌ساز كردن سنت فلسفه اسلامی است، پرداختن به این خوانش نیز به‌نوبه خود مهم و قابل تأمل است. در این راستا با استاد نجف لكزایی كه دارای تألیفاتی در این حیطه هستند به مصاحبه پرداختیم.

4. تفسیر عرفانی: در این تفسیر از مسئله ولایت فقیه كه به‌وسیله ایجاد توسّع در معنای فقیه به وجود آمده است، مفهوم عرفانی ولایت كه متعلق به انسان كامل است به‌صورتی توسعه‌یافته به معنای فقهی و اجتماعی ورود پیدا می‌كند. در این معناست كه ولی فقیه علاوه‌بر آن‌كه باید فقیه به معنای مصطلح كلمه باشد، باید در طریق عرفان نیز طی طریق كرده باشد. شاید بتوان گفت كه این تقریر كمتر مورد توجه قرار گرفته است، اما علامه محمد حسین حسینی طهرانی، از جمله كسانی است كه به این تقریر از ولایت فقیه اصرار دارد. برای تبیین این دیدگاه با شیخ عبدالحمید واسطی كه یكی از شاگردان ایشان بوده‌اند، به مصاحبه مكتوب پرداختیم.

آن‌چه كه از جمع‌بندی این چهار تفسیر مختلف از ولایت فقیه حاصل می‌شود، این نكته است كه امام خمینی(ره) را نمی‌توان به‌صورت مطلق و كامل در یكی از این گرایش‌های مختلف گنجاند، بلكه گستردگی اندیشه و افق دید ایشان به‌گونه‌ای است كه می‌توان ردپای این تقریرها و تفسیر‌های مختلف را در آثار مختلف‌شان دید و هر كدام از گرایش‌های فوق برای اثبات مدعای خود به گوشه‌ای از سخنان و مكتوبات ایشان استناد می‌كنند؛ استنادی كه به هیچ وجه بر متن، ثقیل نیست و به ذهن انسان نمی‌رسد كه ایشان حرف خود را به زور از دهان امام می‌گویند.
درنهایت، تنها می‌توان یك جمله در وصف وسعت اندیشه و شخصیت امام خمینی(ره) گفت: «آن‌چه خوبان همه دارند تو یك‌جا داری» 



برچسب ها: ولایت فقیه؛ ظهور اسلام ناب محمدی، بصیرت و صبر، ولایت فقیه،
ارسال توسط سین.راد
آرشیو مطالب
نظر سنجی
من چقدر باحالم؟





صفحات جانبی
پیوند های روزانه
امکانات جانبی
blogskin
عضویت در خبرنامه





Powered by WebGozar